Thuốc Tác Động Lên Sự Dẫn Truyền Thần Kinh CHOLINERGIC - Ths.DS. Nguyễn Huệ Minh | Hóa Dược 1
Thuốc Tác Động Lên Sự Dẫn Truyền Thần Kinh CHOLINERGIC - Ths.DS. Nguyễn Huệ Minh | Hóa Dược 1

Nếu bạn đã quen thuộc với các chất bổ sung nootropics – những chất bổ sung có khả năng giúp tăng sự tỉnh táo, chú ý, học tập và trí nhớ – thì bạn có thể đã bắt gặp hợp chất được gọi là acetylcholine (hoặc ACh). Acetylcholine chính xác là gì?

Là một trong những chất dẫn truyền thần kinh (hay sứ giả hóa học) dồi dào và quan trọng nhất trong cơ thể, acetylcholine đóng vai trò giúp chúng ta tập trung, học hỏi và ghi nhớ thông tin. Nó cũng cần thiết để hỗ trợ các cơn co thắt cơ, giúp hưng phấn và ngủ, đồng thời tạo điều kiện giải phóng các hóa chất quan trọng khác, chẳng hạn như dopamine và serotonin.

Trong khi các chất bổ sung acetylcholine không có sẵn (tương tự như cách bạn không thể bổ sung dopamine), có một số chất dinh dưỡng bạn có thể bổ sung ở dạng bổ sung để tăng cường tổng hợp ACh, cũng như các loại thực phẩm để thêm vào chế độ ăn uống của bạn.

Acetylcholine là gì?

Acetylcholine (ACh) là một chất dẫn truyền thần kinh và điều hòa thần kinh. Điều này có nghĩa là nó hoạt động bằng cách gửi tín hiệu giữa các dây thần kinh.

Nó được tạo thành từ axit axetic và choline và là một phần của hệ thống cholinergic.

ACh được biết đến nhiều nhất trong việc hỗ trợ chức năng nhận thức, đặc biệt là trí nhớ và sự chú ý. Nó thực sự là một trong những chất dẫn truyền thần kinh đầu tiên mà các nhà khoa học phát hiện ra.

Acetylcholine được tìm thấy ở đâu? Ở người, nó được tìm thấy trong hệ thống thần kinh trung ương, bao gồm não và tủy sống, và hệ thống thần kinh ngoại vi, là mạng lưới các dây thần kinh nằm bên ngoài não và tủy sống.

Giống như các chất dẫn truyền thần kinh khác (hoặc các chất hóa học được giải phóng bởi tế bào thần kinh để gửi tín hiệu đến các tế bào thần kinh khác), ACh đặc biệt được tìm thấy giữa các khớp thần kinh (khoảng trống giữa các tế bào thần kinh).

Acetylcholine được tổng hợp trong các đầu dây thần kinh từ acetyl coenzyme A (đến từ một dạng glucose) và choline. Choline là một hợp chất mà bạn tiêu thụ khi ăn trứng, gan bò, thịt gia cầm và một số loại đậu và hạt.

Bạn càng tiêu thụ nhiều, cơ thể bạn càng dễ dàng sản xuất đủ acetylcholine.

Làm thế nào nó hoạt động trong cơ thể

Vai trò chính của acetylcholine là gì? Là một chất dẫn truyền thần kinh quan trọng, nó giúp gửi tín hiệu đến các tế bào khác, bao gồm tế bào thần kinh, tế bào cơ và tế bào tuyến.

Nó cũng điều chỉnh việc giải phóng các chất dẫn truyền thần kinh khác, bao gồm dopamine, norepinephrine và serotonin.

Mạng lưới các tế bào thần kinh sử dụng chất dẫn truyền thần kinh acetylcholine được gọi là hệ thống cholinergic.

Một số chức năng của acetylcholine bao gồm:

  • Kích thích cơ xương co bóp.
  • Ức chế sự hoạt hóa của hệ thống cholinergic.
  • Hỗ trợ sự dẻo dai thần kinh, đặc biệt ở vùng hải mã và vỏ não. Sự dẻo dai thần kinh được định nghĩa là “khả năng não bộ hình thành và tổ chức lại các kết nối synap để đáp ứng với việc học hỏi hoặc trải nghiệm.”
  • Bảo vệ chống lại sự suy giảm trí nhớ do tuổi tác, bao gồm cả sự suy giảm liên quan đến bệnh Alzheimer.
  • Hỗ trợ “các chức năng điều hành”, được coi là các quá trình nhận thức bậc cao. Các quá trình này liên quan đến kiểm soát xung động, lập kế hoạch, chú ý, ra quyết định, v.v.
  • Giúp hướng dẫn sự chú ý liên quan đến thị lực.
  • Điều chỉnh động lực, kích thích và các giai đoạn nhất định của giấc ngủ.

Lợi ích sức khỏe

1. Giúp học tập và chú ý

Các nghiên cứu chỉ ra rằng ACh rất quan trọng đối với sự tỉnh táo, duy trì sự chú ý và làm trung gian những thay đổi trong não (bao gồm cả ở vùng hải mã và não trước) dẫn đến học tập và hình thành trí nhớ. Một cách nó thực hiện điều này là ảnh hưởng đến cách các khớp thần kinh gửi và nhận phản hồi, tăng cường các kiểu “mã hóa” khác nhau trong các cấu trúc vỏ não khác nhau của não.

2. Hỗ trợ bộ nhớ

Các bằng chứng mới nổi cũng liên kết tín hiệu cholinergic với việc cải thiện trí nhớ và thậm chí là tác dụng chống viêm ảnh hưởng đến cách não tạo và lưu trữ ký ức.

Nghiên cứu cho thấy rằng ở những người bị bệnh Alzheimer, cholinesterase phá vỡ và phá hủy acetylcholine, dẫn đến rối loạn chức năng ACh, tác động tiêu cực đến chức năng nhận thức theo một số cách.

Theo Harvard Health Publishing:

não của những người mắc bệnh Alzheimer có mức acetylcholine thấp hơn so với những người không mắc bệnh và các loại thuốc được sử dụng để điều trị giai đoạn đầu của bệnh – donepezil (Aricept), galantamine (Reminyl) và rivastigmine (Exelon) – hoạt động bằng cách ngăn chặn một loại enzyme, cholinesterase, phân hủy acetylcholine.

3. Tạo điều kiện cho các cơn co thắt cơ bắp

ACh hoạt động như một chất hóa học mà các tế bào thần kinh vận động trong hệ thần kinh giải phóng để kích hoạt cơ bắp. Tại các điểm nối thần kinh cơ, nó cho phép co cơ xương, điều này cần thiết cho nhiều chức năng, chẳng hạn như chuyển động và phối hợp.

Nó có thể giúp thúc đẩy sự co thắt của các cơ trơn, sự giãn nở của các mạch máu, tăng tiết cơ thể và nhịp tim chậm hơn.

4. Giúp kiểm soát kích thích và giấc ngủ

Bởi vì nó hoạt động như một chất điều hòa thần kinh và tác động đến việc giải phóng các chất dẫn truyền thần kinh làm dịu và kích thích khác, ACh được biết là có tác động đến động lực, sự hưng phấn, sự chú ý và mức năng lượng.

ACh được cho là có liên quan đến việc thúc đẩy giấc ngủ REM (chu kỳ ngủ chuyển động nhanh của mắt, cần thiết cho việc phục hồi, học tập và hình thành trí nhớ). Và bởi vì nó ảnh hưởng đến chu kỳ giấc ngủ của chúng ta, điều quan trọng là giúp chúng ta cảm thấy tỉnh táo khi thức dậy.

Acetylcholine Rối loạn chức năng

“Thuốc kháng cholinergic” đề cập đến các chất cản trở hoạt động bình thường của acetylcholine. Khi đường dẫn ACh bị suy giảm và bắt đầu hoạt động sai chức năng, các vấn đề có thể phát sinh ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng kiểm soát vận động, tâm trạng và hơn thế nữa.

Điều này xảy ra bởi vì một số dây thần kinh không còn nhận được tín hiệu như chúng được cho là.

Các triệu chứng và biến chứng có thể do rối loạn chức năng acetylcholine bao gồm:

  • Yếu cơ
  • Trí nhớ kém và tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer
  • Khó kiểm soát các chuyển động tự nguyện, bao gồm cả mắt và mặt
  • Trong trường hợp nghiêm trọng (thường do sử dụng ma túy), tê liệt và co giật, khó thở và suy tim

Nguyên nhân khiến ai đó có quá ít ACh?

Có một số chất độc và thuốc, thậm chí cả chất độc từ thực vật và côn trùng, có thể cản trở quá trình tổng hợp ACh.

Thuốc và các chất làm gián đoạn chức năng của acetylcholine có thể có tác động tiêu cực đến cơ thể vì chúng ảnh hưởng đến tim, thần kinh, não và cơ bắp. Trong những trường hợp nghiêm trọng, các triệu chứng và biến chứng thậm chí có thể gây chết người.

Những loại thuốc này có khả năng thay đổi mức ACh và dẫn đến các triệu chứng:

  • Một số loại kháng sinh (clindamycin, polymyxin)
  • Magiê
  • Thuốc chống co giật
  • Thuốc lợi tiểu (furosemide)
  • Thuốc chẹn kênh canxi (nifedipine, diltiazem)

Một số tình trạng sức khỏe cũng có thể làm rối loạn quá trình tổng hợp ACh bình thường, chẳng hạn như hội chứng Eaton-Lambert và ngộ độc botulinum.

Nguồn và Liều lượng

Những thực phẩm nào chứa acetylcholine? Thực phẩm không thực sự chứa ACh, nhưng một số cung cấp cho bạn choline – chất mà cơ thể bạn sử dụng để tạo ra ACh.

Các chất bổ sung acetylcholine cũng không có sẵn, nhưng cũng giống như thực phẩm choline, các chất bổ sung có chứa choline có thể cung cấp cho bạn thêm choline và các chất dinh dưỡng khác nhằm hỗ trợ sản xuất ACh, quá trình nhận thức và hơn thế nữa.

Thông thường, các chất bổ sung choline được thực hiện vì những tác động tích cực tiềm ẩn đối với sự chú ý, học tập và trí nhớ. Bạn sẽ tìm thấy choline trong một số chất bổ sung nootropics và chống lão hóa, cũng như trong một số vitamin tổng hợp và hầu hết các chất bổ sung trước khi sinh.

Một số nghiên cứu đã đề xuất một chế độ ăn giàu choline để giúp bảo vệ sức khỏe não bộ ở tuổi già.

Ví dụ, dữ liệu từ Framingham Heart Study cho thấy có mối tương quan giữa lượng choline và sức khỏe của não, được đánh giá bằng các bài kiểm tra trí nhớ và các khả năng nhận thức khác và quét MRI não. Trong nghiên cứu cụ thể này, những người có chế độ ăn uống bao gồm nhiều choline có nhiều khả năng làm tốt các bài kiểm tra trí nhớ và khả năng nhận thức và có mô não khỏe mạnh hơn.

Thực phẩm giàu choline có thể giúp hỗ trợ tổng hợp acetylcholine bao gồm:

  • Gan bò và thịt bò ăn cỏ
  • Trứng
  • Gà tây và gà
  • Đậu xanh
  • Sữa dê
  • Đậu hải quân, đậu tách hạt và một số loại đậu khác
  • Các loại cá khác, chẳng hạn như cá tuyết
  • Một số loại rau, chẳng hạn như bông cải xanh, cải Brussels và súp lơ trắng

Nếu bạn chọn bổ sung choline để tăng mức ACh, liều tiêu chuẩn là 250 đến 550 miligam (mg) mỗi ngày.

Nam giới trưởng thành trung bình cần khoảng 550 mg / ngày, trong khi phụ nữ trưởng thành cần khoảng 425 mg / ngày. Tuy nhiên, hầu hết mọi người nhận được ít nhất một số từ chế độ ăn uống của họ, và đôi khi thậm chí nhiều hơn họ yêu cầu, vì vậy không phải lúc nào cũng cần bổ sung.

Các “nootropics” và chất bổ sung khác có thể giúp cơ thể bạn tạo ra nhiều ACh bao gồm:

Alpha GPC, còn được gọi là choline alfoscerate, đặc biệt được đánh giá cao nhờ khả năng cung cấp choline đến não và giúp cơ thể sản xuất acetylcholine.

Thuốc ảnh hưởng đến Acetylcholine:

Ngoài các chất bổ sung không kê đơn, cũng có một số loại thuốc theo toa được sử dụng trên lâm sàng để tương tác với hệ thống cholinergic và làm thay đổi mức ACh.

Một số loại thuốc này hoạt động bằng cách ức chế acetylcholinesterase. Ví dụ về các loại thuốc như vậy bao gồm neostigmine, physostigmine hoặc chủ yếu là pyridostigmine, có hiệu quả trong điều trị bệnh được gọi là bệnh nhược cơ, đặc trưng bởi yếu cơ và mệt mỏi.

Các loại thuốc khác ảnh hưởng đến mức acetylcholine được dùng vì chúng có thể có những tác dụng sau:

  • Làm giãn các cơ ở mắt, khiến đồng tử giãn ra. Được sử dụng khi mắt bị viêm, để giúp điều trị bệnh tăng nhãn áp và trong một số cuộc kiểm tra mắt.
  • Làm chậm hoạt động của dạ dày và đường ruột và giảm tiết axit. Có thể giúp giảm co thắt dạ dày, tiêu chảy, viêm túi thừa, viêm tụy và ướt giường.
  • Có thể giúp điều trị hoặc ngăn ngừa chóng mặt, buồn nôn và các khía cạnh khác của chứng say tàu xe.
  • Có thể được sử dụng để hỗ trợ điều trị bệnh Parkinson và bệnh Alzheimer.
  • Giúp điều trị chứng bí tiểu và kích thích sự vận động của đường ruột.

Rủi ro và tác dụng phụ

Điều gì xảy ra nếu bạn có quá nhiều acetylcholine? Như đã giải thích ở trên, bạn thực sự không thể bổ sung ACh trực tiếp, nhưng bạn có thể bổ sung quá nhiều choline từ thực phẩm chức năng.

Giới hạn trên an toàn của choline được coi là 3.500 mg / ngày, vì vậy hãy đảm bảo duy trì ở mức dưới mức này để tránh tác dụng phụ.

Dùng liều cao choline có thể dẫn đến sản xuất quá nhiều acetylcholine. Với một lượng lớn, chất bổ sung có thể gây ra huyết áp thấp, đổ mồ hôi, cơ thể có mùi tanh và quá nhiều nước bọt.

Phần kết luận

  • Acetylcholine là gì? Đó là một chất dẫn truyền thần kinh mang tín hiệu giữa các tế bào não và rất quan trọng đối với trí nhớ và các chức năng khác của não.
  • Các lợi ích / chức năng khác của ACh bao gồm hỗ trợ chuyển động cơ bắp, khoảng chú ý, học tập, kích thích, động lực và giấc ngủ REM.
  • Rối loạn chức năng ACh và mức độ thấp có liên quan đến suy giảm nhận thức, suy giảm trí nhớ và các rối loạn não nhất định, chẳng hạn như bệnh Alzheimer.
  • Mặc dù không thực sự có sẵn các chất bổ sung acetylcholine, nhưng bạn có thể giúp cơ thể sản xuất nhiều hơn bằng cách dùng một số chất bổ sung chế độ ăn uống, bao gồm cả những loại cung cấp cho bạn và bằng cách ăn các loại thực phẩm và carbohydrate giàu choline.

Bạn đang xem bài viết: Acetylcholine: Chức năng, lợi ích, liều lượng và tác dụng phụ. Thông tin được tạo bởi An Tâm chọn lọc và tổng hợp cùng với các chủ đề liên quan khác.